معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت:
فشار بر جامعه علمی با تحریم های علمی تحریم داخلی ایجاد نکنیم
به گزارش با فناوری، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اظهار داشت: اگر در شرایطی با یک جنگ خارجی مواجه هستیم که حقیقت دارد، باید مراقب باشیم خودمان در داخل کشور برای جامعه علمی دردسر و محدودیت ایجاد نکنیم.
به گزارش با فناوری به نقل از وزارت بهداشت، دکتر شاهین آخوندزاده معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، در نشست اعضای هیأت ممتحنه و ارزشیابی داروسازی با حضور روسا و معاونان آموزشی دانشکده های داروسازی کشور در وزارت بهداشت، با اشاره به نقش همکاریهای بین المللی در ارتقاء کیفیت پژوهش، گفت: بررسی فاکتورهای پژوهشی کشورهای مختلف نشان میدهد همکاری بین المللی می تواند بشکل قابل توجهی کیفیت، میزان استناد و اثرگذاری مطالعات علمی را افزایش دهد.
وی با اشاره به وضعیت ایران اضافه کرد: در ایران حدود ۳۳ درصد مقالات دارای همکاری بین المللی هستند که البته بخشی از این میزان، به دلایلی ممکنست حقیقی نباشد. در صورتیکه شاخص اثرگذاری مقالات تک نویسنده، تک دانشگاهی و ملی به ترتیب پایین تر است، همکاری بین المللی می تواند کیفیت و میزان دیده شدن پژوهش های کشور را افزایش دهد.
افزایش دقت و تعمیم پذیری مطالعات با همکاری بین المللی
آخوندزاده با تکیه بر این که باید از ظرفیت حقیقی همکاریهای بین المللی برای ارتقاء پژوهش کشور استفاده کرد، اظهار داشت: همکاری بین المللی در پژوهش باعث کاهش خطا، افزایش دقت، تعمیم پذیری و اثربخشی نتایج می شود و به طور معمول مطالعات بین المللی استنادات بیشتری دریافت می کنند و از تاثیر علمی و اجتماعی بیشتری برخوردار می باشند.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اضافه کرد: وقتی یک مطالعه با همکاری چند مرکز در کشورهای مختلف و با تعداد زیادی از مشارکت کنندگان صورت می گیرد، طبیعتاً خطای آن کاهش می یابد و نتایج از قابلیت تعمیم بیشتری برخوردار خواهد بود.
وی با اشاره به تجربه دوران همه گیری کووید-۱۹ گفت: ما این مساله را به صورت مشخص در دوران کووید مشاهده کردیم. خیلی از مطالعات مهم این نوبت با همکاری بین المللی انجام شد و حتی در حوزه فناوری هم واکسن ها محصول همکاری میان چند کشور بودند. بدین سبب حتی در حوزه فناوری هم اگر بخواهیم به شکل کاملا تک کشوری فعالیت نماییم، نمی توانیم از تمام ظرفیتهای علمی و فناورانه موجود در جهان استفاده نماییم.
آخوندزاده تصریح کرد: مطالعاتی که در چارچوب همکاریهای بین المللی انجام شدند، قابلیت تعمیم بیشتری پیدا کردند و استنادات علمی بیشتری هم به دست آوردند. این خصوصیت هم در پژوهش دانشگاهی و هم در حوزه فناوری قابل مشاهده می باشد.
ضرورت تنوع منابع مالی پژوهش و توسعه دیپلماسی علمی
وی در ادامه با اشاره به اهمیت تأمین منابع مالی پژوهش اظهار داشت: یکی از موضوعات مهم در ارتقاء جایگاه علمی کشور و توسعه دیپلماسی علمی، تأمین منابع مالی برای پژوهش است.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به منابع مالی پژوهش در دانشگاه های معتبر جهان گفت: حتی دانشگاهی مانند هاروارد، با وجود قرار داشتن در آمریکا و استفاده از منابع مالی داخلی، بخشی از منابع مالی پژوهش خویش را از کشورهای مختلف و نهادهای بین المللی دریافت می کند.
وی اضافه کرد: در دانشگاه ملک عبدالعزیز عربستان هم منابع مالی پژوهش تنها از داخل این کشور تأمین نمی شود و همکاریهای مالی و پژوهشی با کشورهایی مانند چین، کره جنوبی، پاکستان و هند وجود دارد. بخش قابل توجهی از این منابع هم در چارچوب گرنت های مشترک تأمین می شود.
آخوندزاده اضافه کرد: حتی دانشگاه های کشورهای مختلف که سهم قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی خویش را به پژوهش اختصاص می دهند، از منابع مالی بین المللی هم استفاده می نمایند و این مساله به توسعه همکاریهای علمی و پژوهشی آنها کمک می نماید.
وی با اشاره به وضعیت دانشگاه تهران اظهار داشت: اگر دانشگاه تهران را به عنوان یکی از دانشگاه های بزرگ کشور درنظر بگیریم، عمده منابع مالی پژوهش آن از داخل کشور تأمین می شود و ما به ندرت می توانیم شاهد تأمین منابع مالی پژوهشی از خارج از ایران باشیم.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به اینکه گاهی دریافت منابع مالی خارجی هم به علت برخی ملاحظات داخلی با مشکلاتی مواجه می شود، اضافه کرد: گاهی حتی دریافت یک گرنت کوچک بین المللی می تواند برای پژوهشگر در داخل کشور حاشیه و مشکل ایجاد کند؛ در صورتیکه در جهان استفاده از منابع مالی بین المللی بخشی از روند طبیعی توسعه پژوهش است.
تحریم های علمی، بخشی از فشارهای وارد بر جامعه علمی کشور است
آخوندزاده با اشاره به شرایط جنگی و مبحث تاب آوری که محور این جلسه بود، گفت: باتوجه به مبحث تاب آوری، باید بپذیریم که امروز در یک جنگ علمی با دشمنان خود هم قرار داریم و شواهد این مساله را در روند فعالیتهای پژوهشی مشاهده می نماییم. وی اضافه کرد: گاهی پژوهشگر ایرانی بعد از ارسال مقاله با ایمیلی مواجه می شود که از او در رابطه با استفاده یا عدم استفاده از منابع دولتی سؤال شده است. در مواردی هم ناشران به علت مسایل تحریمی، محدودیت هایی برای محققان ایرانی ایجاد می کنند.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به تجربه اخیر خود اظهار داشت: هفته قبل با ناشری سوئیسی مواجه شدم که هنگام ارسال مقاله، اساساً اجازه سابمیت به من نداد و اعلام نمود به علت این که آی پی کاربر متعلق به ایران است، امکان ارسال مقاله وجود ندارد. اینها نمونه هایی از فشارهایی است که در چارچوب جنگ علمی به جامعه علمی کشور وارد می شود.
وی اضافه کرد: وقتی پژوهشگر ایرانی نمی تواند هزینه ثبت نام یک کنگره را پرداخت کند، نمی تواند در یک کنگره علمی شرکت کند، امکان پرداخت هزینه انتشار مقاله را ندارد یا حتی نمی تواند مقاله خویش را در یک سامانه علمی سابمیت کند، این محدودیت ها عملا بر روند فعالیت علمی کشور اثر می گذارد.
آخوندزاده همینطور از اعمال محدودیت برای برخی مجلات علمی اطلاع داد و اظهار داشت: حتی در مواردی ناشران به مجلاتی که در ایران منتشر می شوند اعلام نموده اند که می توانند همکاری داشته باشند، اما مقالات ارسالی از ایران نباید در آن مجله منتشر شود. اینها مجموعه فشارهایی است که در وضعیت فعلی به جامعه علمی کشور وارد می شود.
ضرورت پرهیز از ایجاد محدودیت های داخلی برای پژوهشگران
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به مبحث مواجهه با نفوذ، بر لزوم توجه به آثار تصمیمات داخلی بر جامعه علمی تاکید کرد و اظهار داشت: دشمن خارجی مشخص است و می توان برای مواجهه با تحریمها و محدودیت های خارجی راهکار پیدا کرد؛ اما مساله ای که امروز اهمیت دارد اینست که در داخل کشور برای محققان و فعالیتهای علمی خودمان مشکل ایجاد نکنیم.
وی اضافه کرد: اگر پژوهشگری مقاله ای را برای مجلات معتبر بین المللی ارسال می کند، ممکنست در کشور ناشر با سؤالات و بررسی های مختلف مواجه شود و حتی انتشار یک مقاله برای او تبعاتی به همراه داشته باشد.
آخوندزاده در آخر اشاره کرد: اگر در شرایطی با یک جنگ خارجی مواجه هستیم که حقیقت دارد، باید مراقب باشیم خودمان در داخل کشور برای جامعه علمی دردسر و محدودیت ایجاد نکنیم. امیدوار هستم در کشور آن قدر عقلانیت وجود داشته باشد که در کنار مواجهه با فشارهای خارجی، خودمان برای محققان و فعالیتهای علمی کشور «تحریم داخلی» ایجاد نکنیم.
حرف آخر اینکه آخوندزاده با تأکید بر اینکه باید از ظرفیت واقعی همکاریهای بین المللی برای ارتقاء پژوهش کشور استفاده کرد، عنوان کرد: همکاری بین المللی در پژوهش سبب کاهش خطا، افزایش دقت، تعمیم پذیری و اثربخشی نتایج می شود و به صورت معمول مطالعات بین المللی استنادات بیشتری دریافت می کنند و از تأثیر علمی و اجتماعی بیشتری برخوردار می باشند. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود: وقتی یک مطالعه با همکاری چند مرکز در کشورهای مختلف و با تعداد زیادی از مشارکت کنندگان صورت می گیرد، طبیعتاً خطای آن کاسته می شود و نتایج از قابلیت تعمیم بیشتری برخوردار خواهد بود. وی ضمن اشاره به تجربه دوران همه گیری کووید-۱۹ اظهار داشت: ما این مسئله را بصورت مشخص در دوران کووید مشاهده کردیم. ایشان در ادامه ضمن اشاره به اهمیت تأمین منابع مالی پژوهش عنوان کرد: یکی از موضوعات مهم در ارتقاء جایگاه علمی کشور و توسعه دیپلماسی علمی، تأمین منابع مالی برای پژوهش است. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ضمن اشاره به منابع مالی پژوهش در دانشگاه های معتبر جهان اظهار داشت: حتی دانشگاهی مانند هاروارد، با وجود قرار داشتن در آمریکا و استفاده از منابع مالی داخلی، قسمتی از منابع مالی پژوهش خویش را از کشورهای مختلف و نهادهای بین المللی دریافت می کند. وی افزود: در دانشگاه ملک عبدالعزیز عربستان هم منابع مالی پژوهش تنها از داخل این کشور تأمین نمی شود و همکاریهای مالی و پژوهشی با کشورهایی مانند چین، کره جنوبی، پاکستان و هند وجود دارد. بخش قابل توجهی از این منابع هم در چهارچوب گرنت های مشترک تأمین می شود.آخوندزاده افزود: حتی دانشگاه های کشورهای مختلف که سهم قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی خویش را به پژوهش اختصاص می دهند، از منابع مالی بین المللی هم استفاده می نمایند و این مسئله به توسعه همکاریهای علمی و پژوهشی آنها کمک می نماید. وی ضمن اشاره به وضعیت دانشگاه تهران عنوان کرد: اگر دانشگاه تهران را به عنوان یکی از دانشگاه های بزرگ کشور در نظر بگیریم، عمده منابع مالی پژوهش آن از داخل کشور تأمین می شود و ما به ندرت می توانیم شاهد تأمین منابع مالی پژوهشی از خارج از ایران باشیم. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ضمن اشاره به این که گاهی دریافت منابع مالی خارجی هم به سبب برخی ملاحظات داخلی با مشکلاتی مواجه می شود، افزود: گاهی حتی دریافت یک گرنت کوچک بین المللی می تواند برای پژوهشگر در داخل کشور حاشیه و مشکل ایجاد کند؛ در صورتی که در جهان استفاده از منابع مالی بین المللی قسمتی از روند طبیعی توسعه پژوهش است.
منبع: با فناوری
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب