به گزارش با فناوری، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی اظهار داشت: در صورت وجود توجیه فنی و اقتصادی، حمایت های معاونت علمی از تجاری سازی محصولات محدودیت سختی ندارد و حتی می تواند بصورت بدون سقف ارایه شود.
به گزارش با فناوری به نقل از مهر، عطاالله پورعباسی دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی معاونت علمی ریاست جمهوری، در نشست خبری ۲۴ خردادماه، ضمن تشریح اقدامات یک ساله این ستاد، بر ضرورت توجه به حوزه علوم شناختی در معادلات نوین جهانی و اهمیت راهبردی «جنگ شناختی» تاکید کرد.
تغییر پارادایم در جنگ های نوین؛ نبرد در میدان شناخت
پورعباسی با اشاره به اینکه تغییر پارادایم در جنگ ها به سمتی رفته است که «شناخت» انسان به میدان اصلی نبرد تبدیل گشته، اظهار داشت: امروزه تحلیل ها نشان میدهد که عرصه اصلی درگیری ها، چه در وقایع اخیر منطقه و چه در سایر چالش های سالیان اخیر، جنگ مغزهاست. جنگ شناختی ابعاد و مؤلفه های پیچیده ای دارد که نهادهای مختلفی در آن درگیر هستند؛ با این وجود، یکی از مهم ترین ابعاد این نبرد، مسئله «تاب آوری شناختی» جامعه است.
وی ضمن اشاره به هجمه های رسانه ای مقابل کشورمان اضافه کرد: در وقایع اخیر، شاهد بودیم که رسانه های بیگانه و جریان های خارجی تا چه حد تلاش کردند با تغییر در ادراک عمومی، بر تصمیم گیری ها و کارکردهای شناختی جامعه ما تأثیر بگذارند، اما در عمل با سدی مستحکم روبرو شدند.
شکست مدلهای مرسوم روان شناختی در برخورد با رفتار ایرانیان
دبیر ستاد توسعه علوم شناختی در ادامه به تحلیل رفتار جامعه ایرانی در وضعیت بحرانی پرداخت و اظهار داشت: جامعه ایرانی الگویی از تاب آوری شناختی را به جهان ارایه داد که بر مبنای نظر خیلی از متخصصان این حوزه، نمونه آن در جای دیگری از دنیا دیده نمی شود.
وی در تبیین این مساله اضافه کرد: بر مبنای چارچوب های منطقی و شناختی مرسوم، وقتی در یک ناحیه ناامنی ایجاد می شود، انسان به شکل غریزی و منطقی باید از آن محل اجتناب کند تا لطمه نبیند. اما در ایران شاهد بودیم که در موارد مشابه، مردم نه فقط صحنه را ترک نکردند، بلکه به نشانه حمایت، دقیقا در آن محل حضور بهم رساندند. این رفتار، بر خلاف پیش بینی های مدلهای رایج روان شناختی است و نشان دهنده یک تاب آوری شناختی منحصربه فرد در جامعه ماست.
پورعباسی اشاره کرد که ستاد توسعه علوم شناختی با تأکید بر این مؤلفه ها، حمایت های ویژه ای از پژوهشها و کارهای علمی در این عرصه را در دستور کار قرار داده است تا ضمن تبیین علمی این الگوها، زمینه های ضروری جهت تقویت هرچه بیشتر اقتدار شناختی کشور فراهم گردد.
بازار فناوری های شناختی ایران باید طی ۱۰ سال چهار برابر شود
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی معاونت علمی ریاست جمهوری، ضمن اشاره به ضرورت معرفی الگوی تاب آوری شناختی ایران در سطح جهانی اظهار داشت: جامعه ایرانی در دوره اخیر الگویی از تاب آوری شناختی را به نمایش گذاشت که ضروری است بعنوان یک الگوی برتر در جهان تبیین و معرفی شود.
تدوین بسته های سیاستی برای ارتقاء تاب آوری شناختی جامعه
وی ادامه داد: یکی از مهم ترین عرصه های حضور علوم شناختی در این نوبت، تحلیل و پشتیبانی علمی از پدیده هایی بود که در جامعه مشاهده شد. ستاد توسعه علوم شناختی نیز از همان ابتدای این دوره کوشش کرد برای گروههای مختلف مخاطب، محتوای دانشی و کاربردی در عرصه شناختی فراهم آورد.
پورعباسی ضمن اشاره به اقدامات ستاد دراین خصوص اظهار داشت: یکی از اولین اقدامات ستاد، تدوین گزاره ها و برگه های سیاستی برای سیاست گذارانی بود که باید برای ارتقاء تاب آوری شناختی جامعه تصمیم سازی و سیاستگذاری می کردند. این مجموعه در چارچوب ۱۰ گزاره سیاستی و با استفاده از ظرفیت استادان و متخصصان حوزه شناختی تهیه شد و در کوتاهترین زمان در اختیار سیاست گذاران قرار گرفت.
انتشار مستند علمی برای مدیران و متخصصان سایر حوزه ها
وی اضافه کرد: گروه دیگری از مخاطبان ما، متخصصان حوزه های دیگر بودند که در این دوره به دانش شناختی نیاز داشتند. بدین منظور با گردآوری دیدگاه های متخصصان و صاحبنظران علوم شناختی، مجموعه ای در چارچوب مستند علمی تهیه و از مسیرهای مشخص برای مدیران و تصمیم گیران سایر نهادها ارسال شد. این مجموعه حال در چارچوب کتاب نیز انتشار یافته و در سایت ستاد در دسترس قرار گرفته است.
دبیر ستاد توسعه علوم شناختی همینطور به تولید محتوای عمومی در این عرصه اشاره نمود و اظهار داشت: مجموعه ای از کدهای رفتاری شناختی با مخاطب عموم جامعه تدوین شد که در آن ۶۰ رفتار ارتقادهنده تاب آوری شناختی احصا شد. این مجموعه با همکاری گروهی از متخصصان در چارچوب پوسترهای آموزشی طراحی شد تا در شبکه های اجتماعی به شکل گسترده بازنشر شود. خوشبختانه این محتوا با استقبال خوبی مواجه شد و بیشتر از ۲۰۰ هزار بار دریافت شد.
زیست بوم علوم شناختی ایران با ۱۰ هزار فعال
پورعباسی در قسمت دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به ظرفیت زیست بوم علوم شناختی کشور اظهار داشت: زیست بوم علوم شناختی کشور امروز با حدود ۱۰ هزار پژوهشگر و فعال در عرصه های مختلف علمی، سیاست گذاری، تصمیم گیری و حتی مدیریت رسانه شکل گرفته و در طول این دوره توانسته نقش مؤثری در کمک به عملکرد شناختی کشور ایفا کند.
وی ادامه داد: این ظرفیت حاصل حدود ۱۵ سال سعی برای تشکیل و توسعه این زیست بوم است. در این راه باید از استاد فقید، مرحوم شهید خرازی یاد کرد که با همت ایشان سند استراتژیک توسعه علوم شناختی در سال ۱۳۹۰ تصویب گردید و بعد از آن ستاد توسعه علوم شناختی شکل گرفت.
به قول پورعباسی، زیست بومی که با تلاش پیشگامان این حوزه شکل گرفت، امروز به بلوغی رسیده که می تواند در بزنگاه های مهم در خدمت کشور قرار گیرد.
فعالیت ۱۶۰ شرکت در عرصه فناوری های عصبی و شناختی
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی با تشریح ظرفیت فناورانه کشور در این عرصه اظهار داشت: هم اکنون حدود هزار نفر فناور در بستر نزدیک به ۱۶۰ شرکت فعال در عرصه فناوری های عصبی و شناختی فعالیت می نمایند و قسمتی از نیازهای فناورانه کشور را پاسخ می دهند.
وی اضافه کرد: از میان این شرکت ها، حدود ۶۰ شرکت دانش بنیان هستند و تابحال حدود ۷۰ محصول فناورانه در عرصه علوم شناختی در کشور به مرحله تجاری سازی رسیده است. ایران امروز از نظر دانش فنی در تعدادی فناوری های عصبی تقریبا به خودکفایی رسیده است.
پورعباسی ضمن اشاره به فناوری های پیشرفته در این عرصه اظهار داشت: در فناوری هایی مانند تحریک عمقی مغز، ارگانوئیدهای مغزی، مغز مصنوعی و همینطور فناوری های مبتنی بر سلول درمانی برای درمان اختلالات عصبی، دانش فنی در کشور شکل گرفته است. البته برخی از این تکنولوژی ها هنوز تا مرحله تجاری سازی فاصله دارند، اما رسیدن به دانش فنی گام خیلی مهمی در این راه شمرده می شود.
بازار فناوری های شناختی باید به ۶۰۰ میلیون دلار برسد
وی ضمن اشاره به اندازه بازار این حوزه در کشور اظهار داشت: برآوردهای ما نشان میدهد اندازه بازار فناوری های شناختی در ایران هم اکنون حدود ۱۵۰ میلیون دلار است، در حالیکه ظرفیت کشور بسیار بالاتر از این رقم است.
پورعباسی اضافه کرد: بر مبنای مدلهای مقایسه ای و متناسب با جمعیت کشور، اندازه بازار فناوری های شناختی ایران در افق سال ۲۰۳۴ باید به حدود ۶۰۰ میلیون دلار برسد؛ به بیانی دیگر ضروری است طی حدود ۱۰ سال آینده اندازه این بازار چهار برابر شود.دبیر ستاد توسعه علوم شناختی تاکید کرد: اگر اندازه بازار فناوری متناسب با جمعیت کشور نباشد، ناچار به واردات فناوری خواهیم بود؛ آن هم در عرصه هایی که بعضی از آنها مستقیماً با سلامت و درمان مردم ارتباط دارد. ازاین رو افزایش سهم بازار داخلی در این عرصه یک ضرورت راهبردی شمرده می شود.
لزوم افزایش تعداد فعالین زیست بوم علوم شناختی
وی اظهار داشت: برای رسیدن به این هدف باید تعداد فعالین زیست بوم علوم شناختی از حدود ۱۰ هزار نفر به ۳۰ هزار نفر افزایش یابد. همینطور نسبت فناوران به محققان باید تغییر کند، به شکلی که به ازای هر سه پژوهشگر یک فناور در این عرصه فعالیت کند.
پورعباسی اشاره کرد: هم اکنون این نسبت حدود یک فناور به ازای هر ۱۰ پژوهشگر است و این نشان میدهد که باید دانش آموختگان دانشگاهی بیشتر از گذشته بسمت گسترش فناوری و تجاری سازی دانش حرکت کنند. برنامه ریزی ستاد نیز در چارچوب چند برنامه توسعه پنج ساله برای تقویت این زیست بوم و افزایش ظرفیتهای فناورانه کشور در عرصه علوم شناختی انجام شده است.
حمایت «بدون سقف» از طرح های فناورانه
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی معاونت علمی ریاست جمهوری، در ادامه نشست خبری ۲۴ خردادماه، ضمن اشاره به هدف گذاری برای توسعه نیروی انسانی عنوان کرد: برای ارتقاء مهارت های حرفه ای و گسترش زیست بوم علوم شناختی، باید ظرفیت فعلی را از ۱۰ هزار نفر به ۳۰ هزار نفر برسانیم. این یعنی ورود ۲۰ هزار دانش آموخته و پژوهشگر جدید به این عرصه که بر مبنای یک برنامه ۱۵ ساله، نیازمند جذب سالانه حدود ۱، ۵۰۰ متخصص است.
وی ادامه داد: ستاد برای تحقق این هدف، پشتیبانی از دانشگاه ها را در اولویت قرار داده است. همچون این اقدامات، ارایه واحدهای درسی مانند «دانش مغز» برای دانشجویان رشته های فنی و مهندسی (برق، کامپیوتر و مکانیک) است تا دانش آموختگان سایر حوزه ها نیز بتوانند با کسب مهارت های پایه، به زیست بوم علوم شناختی ملحق شوند.
حمایت «بدون سقف» از تجاری سازی فناوری ها
دبیر ستاد علوم شناختی با تشریح مسیر حمایتی از ایده های فناورانه اظهار داشت: ما از تمام مراحل، شامل اکتساب فناوری، تولید نمونه اولیه، تولید نیمه صنعتی و صنعتی تا نفوذ به بازار، حمایت می نماییم. در مرحله پژوهش های کاربردی، با همکاری بنیاد ملی علم، فراخوان های حمایتی تعریف شده است. همینطور برای تولید محصول، تسهیلات و کمک های بلاعوض برای شرکتهای دانش بنیان و استارت آپ های مستقر در مراکز رشد درنظر گرفته شده است.
پورعباسی با بیان خبری خوش برای فناوران اشاره کرد: در مرحله ورود به بازار، ستاد با همکاری صندوق نوآوری و شکوفایی و کانون پتنت ایران، بسته های حمایتی ویژه ای ارائه می کند. نکته مهم این که در صورت وجود توجیه فنی و اقتصادی روشن، حمایت های معاونت علمی از تجاری سازی محصولات محدودیت سختی ندارد و حتی می تواند به شکل «بدون سقف» ارایه شود.
اولویت های فناورانه ستاد؛ هوش مصنوعی و تجهیزات خانگی
وی به هفت حوزه اولویت دار ستاد اشاره کرد: فناوری های نقشه برداری مغز، تحریک مغز، فناوری های کمک یار، فناوری های سلولی، نرم افزار و انفورماتیک، نوروپروتز (رابط مغز و ماشین) و سیستم های دارورسانی هوشمند مغز، محورهای اصلی فعالیت ما هستند.
پورعباسی تاکید کرد: با این وجود، دو حوزه اولویت بالاتری دارند: اول، تجهیزات و ابزارهای خانگی که با هزینه کم و پوشش بالا نیاز جامعه را رفع می کنند و دوم، حوزه انفورماتیک و هوش مصنوعی؛ چون که ایران در عرصه برنامه نویسی و هوش مصنوعی مزیت رقابتی بالایی دارد.
ترویج علم از مدارس تا رویدادهای ملی
دبیر ستاد توسعه علوم شناختی به کارهای ترویجی برای عمومی سازی این دانش پرداخت و اظهار داشت: نهمین دوره مسابقات ملی «کارسوق» با همکاری سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان برگزار شده و تابحال بیشتر از ۲۰ هزار دانش آموز در آن شرکت کرده اند. همینطور حضور درخشان دانش آموزان ایرانی در المپیادهای جهانی علوم اعصاب (Brain Bee) و کسب جایگاه سوم جهان در سالیان ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳، انگیزه ای برای رشد نسل آینده متخصصان است.
وی از برگزاری رویداد «تاب آور مثل سرو» اطلاع داد و از اصحاب رسانه و هنر دعوت کرد که با تولید ویدیوهای ۶۰ ثانیه ای با موضوع تاب آوری شناختی، در بازنشر این مفاهیم در جامعه مشارکت کنند.
منبع: bafanavari.ir